De EU AI Act is de Europese wet die regels stelt aan het ontwikkelen en gebruiken van AI. Voor veel organisaties roept dat vragen op: geldt het voor ons, wat moeten we doen, en wie in ons team houdt dit bij? Dit artikel legt de hoofdlijnen uit en richt zich op de vraag welke kennis je in huis nodig hebt.
Let op: dit is een algemene uitleg, geen juridisch advies. Voor je concrete verplichtingen raden we een gespecialiseerde jurist aan.
Waar gaat de AI Act over?
De wet werkt met een risicobenadering: hoe groter het risico van een AI-toepassing voor mensen, hoe strenger de eisen.
- Onaanvaardbaar risico. Bepaalde toepassingen zijn verboden, omdat ze fundamentele rechten te zeer bedreigen.
- Hoog risico. Toepassingen in gevoelige domeinen, zoals werving en selectie, kredietbeoordeling of onderwijs, moeten aan strenge eisen voldoen rond onder meer risicobeheer, datakwaliteit, documentatie en menselijk toezicht.
- Transparantie. Bij bepaalde toepassingen, zoals chatbots of AI-gegenereerde content, moeten mensen weten dat ze met AI te maken hebben.
- Minimaal risico. Voor veel alledaagse toepassingen gelden weinig extra eisen.
De wet wordt in fasen van kracht. Kijk voor de actuele stand bij officiële bronnen van de EU of de Nederlandse overheid.
Geldt het voor mijn organisatie?
Vaak wel, ook als je AI niet zelf ontwikkelt maar alleen gebruikt. De wet maakt onderscheid tussen partijen die AI ontwikkelen en partijen die het inzetten, met verschillende verplichtingen. Gebruik je AI bij beslissingen over mensen, zoals bij werving, beoordeling of kredietverlening, dan is extra aandacht nodig.
Welke kennis heb je in je team nodig?
De AI Act vraagt niet om één persoon, maar om samenwerking tussen verschillende soorten kennis:
- Overzicht van AI-gebruik. Weten welke AI-toepassingen en -tools er in je organisatie worden gebruikt, en waarvoor.
- Risicobeoordeling. Kunnen inschatten in welke risicocategorie een toepassing valt.
- Technisch begrip. Weten hoe een toepassing werkt, op welke data en met welke beperkingen.
- Juridische kennis. De vertaling van de wet naar concrete verplichtingen.
- Documentatie en toezicht. Processen om toepassingen te beoordelen, vast te leggen en te bewaken.
Welke rollen spelen een rol?
- AI governance specialist: brengt beleid, risico's en regelgeving samen.
- Jurist of compliance officer: vertaalt de wet naar verplichtingen.
- Functionaris gegevensbescherming: de AVG blijft onverminderd van toepassing.
- AI engineers en data engineers: bouwen toepassingen zo dat ze uitlegbaar, gedocumenteerd en controleerbaar zijn.
- Data governance specialist: borgt de kwaliteit en herkomst van data.
Waar begin je?
- Breng in kaart welke AI je gebruikt en ontwikkelt.
- Beoordeel welke toepassingen mogelijk onder strengere regels vallen.
- Wijs een eigenaar aan die het overzicht houdt.
- Haal ontbrekende kennis in huis, intern of tijdelijk extern.
Hoe Hyrion helpt
Wij werven de professionals die AI en regelgeving verbinden, zoals AI governance specialisten, en de engineers die verantwoord bouwen. Juridisch advies geven we niet; dat laten we aan specialisten.
Veelgestelde vragen
Heb ik een aparte AI Act-specialist nodig?
Niet altijd. Kleinere organisaties combineren het vaak met privacy of compliance. Bij veel of risicovolle AI-toepassingen wordt een AI governance specialist waardevol.
Valt AI in werving en selectie onder de AI Act?
AI die wordt gebruikt voor beslissingen in werving en selectie wordt in de wet als hoog risico aangemerkt. Laat je verplichtingen toetsen door een jurist.
Wat is het verband met de AVG?
De AVG gaat over persoonsgegevens, de AI Act over AI-systemen. Ze gelden naast elkaar.